ÇOCUK GÖZÜYLE ÖLÜM

İlk çocukluk döneminde, ölüm kavramıçocuk için bulanık ve belirsizdir. Bu yaşlardaki çocuklar anne baba konuşmalarından, ölüm haberlerinden ya da ölen hayvanları görerek, bazı sorular sorarlar ve bir anlam çıkarmaya çalışırlar. Ancak pek fazla anlayamazlar ve pek de etkilenmezler.
3-4 yaşlarındaki çocuklar ölümü uzun bir yolculuk veya uzun bir ayrılık olarak algılayabilirler. Fakat, geriye dönüşün olmayacağını bilmezler. Örneğin, bir kuş veya kedi yavrusunun öldüğünü bilirler; "ölmüş" derler. Ancak sonra onu diriltmek için su ve yiyecek vermeye kalkarlar.
5 yaşındaki çocuklar sık sık ölümle ilgili yanıtlanması zor sorular sorarlar. Anne, ölümü uykuya benzetmişse, çocuk, uzun bir uykuyu ölümle eş anlamlı görerek bundan ürker ve uykuya dalmak istemeyebilir. Yine, "toprak altında ne yer, ne içer, nasıl hava alır ve nasıl hareket eder?" gibi sorulara yanıt ararlar. Ayrıca anne ve babasının ölüp ölmeyeceğini sık sık sorarlar. Anne baba ölürse yalnız kalacağı ve kendisine bakan olmayacağı korkusu vardır. Annesinin, "beni üzüyorsun, ben ölürsem annesiz kalacaksın" gibi sözleri çocukta bu korkuyu pekiştirir.
Çocuklar 5-6 yaşlarında hasta ve yaşlılarla ölüm arasında bir ilişki kurmaya çalışırlar. Bu kişilerin yakında ölebilecekleri gibi bir düşünceye sahiptirler. Ancak yine de ölümde geriye dönüşün olmayacağını tam olarak kavrayabilmiş değillerdir.
Çocuklara ölümü izah etmek gerçekten zordur. Depremlerde, kazalarda ölen annelere, babalara, evlatlara "Allah'tan geldi, Allah böyle istedi, Azrail canını aldı," gibi sözler denildiğini duyan çocuk,
Allah ile Azrail'i somutlaştırabilir. Ayrıca Allah ile Azrail'i acımasız olarak düşünen çocuk onlara karşı kızgınlık duyar. Sonra da bu kızgınlığından dolayı kendinden ürker. Çocuklar, bazen ölümü Tanrı'nın verdiği bir ceza olarak görürler. Zaten, çoğu çizgi filmlerde ve film kahramanlarında da durum böyledir. İyiler yaşarlar, kötüler de cezalarını görürler. Çocuklar, ancak ölümde geriye dönüşün olmadığını 8-9 yaşlarında anlarlar ve gerçek olarak kavramaya başlarlar.
Kaynak: Bilinçli Çocuk Yetiştirmek (Psk. Özcan GÖKNAR)